Gdzie toczy się historia? Kto ją tworzy? Co nadaje sens I wagę wydarzeniom z przeszłości, aby mogły stać się nauką powodem do chluby dla przyszłych pokoleń? Zdjęcie autorów "Scieżki Wolności"; Wojciech Hardt i Łukasz Nowacki Zwykliśmy sądzić, że historia dzieje się na polach bitew i wojennych frontach, że głównymi aktorami w teatrze historii są wielcy mężowie stanu, politycy, wodzowie, dostojnicy, że w historii zapisują się trwale fakty, które uczeni zdecydowali się umieścić w książkach, encyklopediach czy podręcznikach szkolnych. Tymczasem historia może dziać się wszędzie, tuż obok nas, na naszej ulicy, sąsiednim podwórku, w murach szkoły czy urzędu, który co dzień mijamy, autorami i uczestnikami dziejowych procesów mogą być ludzie mieszkający w tym samym bloku, nasi znajom, sąsiedzi, ba – członkowie rodziny, zaś z pozoru błahe wydarzenia i zajścia mające miejsce w mieście takim jak Grodzisk Mazowiecki składają się na panoramę dziejów Polski. O tym właśnie chcemy opowiedzieć, zapraszając Czytelników na historyczny spacer ścieżkami wolności. Przy okazji wędrówki po Grodzisku Maz. odwiedzimy miejsca, w których działa się nasza, nieodległa – w sensie czasowym terytorialnym – historia, poznamy ludzi, którzy ją tworzyli i zapoznamy się choć trochę z warunkami życia w latach 70. i 80. XX wieku. Propozycja spaceru przybliżającego działania opozycji demokratycznej w okresie PRL skierowana jest do młodszych mieszkańców (stąd potrzeba objaśnienia opisywanych zjawisk i użytych terminów), jednak i starsi Czytelnicy odnajdą tu ciekawy materiał do wspomnień, dyskusji, a może i poszerzenia swojej wiedzy o minionych czasach. A choćby uda się zbudować swoisty most między pokoleniami i odbyć rodzinny spacer, podczas którego dzieci i wnuki poznają Grodzisk, jakiego nie miały szans zobaczyć, a rodzice czy dziadkowie przywołując lata młodości, pozwolą je lepiej zrozumieć następnym pokoleniom. Z tą właśnie intencją oddajemy do rąk Czytelników Spacerownik historyczny, którego wydanie wpisuje się w 40 rocznicę powołania NSZZ Solidarność i 30 rocznicę istnienia odrodzonego samorządu lokalnego. Życzymy sobie i Wam, aby ta skromna, ale obfita w treści publikacja nie tylko pozwoliła docenić naszą, polską i grodziską historię, uhonorować osoby, których działania przyniosły nam wszystkim suwerenność po 1989 roku, ale także, a może przede wszystkim przyczyniła się do zbudowania poczucia jedności i dumy z tego, czego udało się nam wspólnie dokonać na „ścieżkach wolności”. Autorzy